Food tekil mi çoğul mu? Konunun Başına Gelen En Komik Dil Krizi
Bazı sorular var ya… insanı gece 03.17’de tavana bakarken bulur. “Ben nereye gidiyorum?”, “Acaba yarın spora başlasam mı?” ve en önemlisi: Food tekil mi çoğul mu?
İzmir’de yaşıyorum. 25 yaşındayım. Gün içinde gayet normal bir insan gibi görünürüm: Kafede otururum, arkadaşlarla muhabbet ederim, bazen ciddi ciddi hayat planı yapıyormuş gibi davranırım. Ama iç dünyam… orası biraz farklı. Orada sürekli bir dil bilgisi sempozyumu var. Konu da genelde “food” kelimesi.
Çünkü bazı kelimeler var ki, insanın beynine sessizce sızar ve hiçbir şey yapmamış gibi hayatını sorgulatır.
Food tekil mi çoğul mu? Aslında mesele sadece dil bilgisi değil
Gimatic olarak her zaman olduğu gibi, bu kez “Food tekil mi çoğul mu” konusunda sizin yanınızdayız.
İlk bakışta çok basit gibi duruyor. “Food” kelimesi İngilizce ve herkesin bildiği bir şey: yemek.
Ama iş “Food tekil mi çoğul mu?” sorusuna gelince olay bir anda derinleşiyor.
Kafamın içinde iki karakter beliriyor:
Mantıklı olan: “Food zaten kütle ismi, sayılmaz.”
Panik yapan ben: “Peki neden ‘foods’ diye bir şey var?!”
İşte tam burada İzmir sıcağı devreye giriyor. Çünkü 35 derece havada insan sadece terlemiyor, aynı zamanda varoluşsal sorgulamalar da yapıyor.
Basit açıklama (ama beynim kabul etmiyor)
Dilbilgisel olarak “food” genellikle tekil ve sayılamayan bir isim. Yani “some food”, “a lot of food” gibi kullanılır.
Ama “foods” da var. Evet, var. Ve bu bilgi, zihinde küçük bir çatlak açıyor.
Çünkü “foods” deyince insanın aklına şu geliyor:
Acaba farklı yemek türleri mi?
Yoksa paralel evrende yaşayan yemekler mi?
Benim beynim direkt ikinci seçeneğe gidiyor.
İzmir’de Food tekil mi çoğul mu? Krizinin günlük hayata sızması
Geçen gün Alsancak’ta bir kafede oturuyoruz. Arkadaşlardan biri telefonda bir şey okuyor:
“Healthy foods are important.”
Ben anında kafayı kaldırıyorum.
“Foods mu?” diyorum. “Bak bu önemli bir konu.”
Arkadaşım bakıyor: “Ne önemli ya?”
Ben iç ses: Başladı yine… dil bilimi moduna girdin, kimse sana akademik sunum istemiyor.
Ama duramıyorum.
“Bak,” diyorum, “food tekil mi çoğul mu diye düşünüyordum ben zaten sabah…”
Garson yanımızdan geçiyor, muhtemelen hayatında ilk kez “food tekil mi çoğul mu” konuşmasına denk geliyor.
Kafede yaşanan gerçek olay: Menü ve zihinsel çöküş
Menü geliyor. Ben açıyorum:
Burger
Pasta
Snacks
Cold drinks
Ve beynim:
“Snacks çoğul, drinks çoğul… ama food tekil mi çoğul mu?”
Bir anda menü bana bakıyor gibi hissediyorum.
Sanki diyor ki:
“Sen önce kendi içindeki grammar krizini çöz, sonra sipariş ver.”
Garsona dönüyorum:
“Bir… food alabilir miyim?”
Garson:
“Abi ne yemek istiyorsun?”
İç sesim:
İşte bu. Dilbilimsel çöküş 2. seviye.
Arkadaş grubunda “food” tartışması
Arkadaş grubunda konu açılıyor. Herkes normal konularda:
kim kiminle çıkıyor
hangi dizi güzel
hayat neden pahalı
Ben:
“Peki food tekil mi çoğul mu sizce?”
Sessizlik.
Sonra biri:
“Sen iyi misin?”
Ben:
“Dil açısından soruyorum.”
Bir diğeri:
“Abi aç mısın sen ondan mı?”
Ve evet… bazen hayatın bütün dil bilgisi soruları aslında açlıktan kaynaklanır.
İç ses vs gerçeklik: Food tekil mi çoğul mu savaşları
İç sesimle sürekli tartışıyorum:
İç ses: “Food sayılamaz bir kavram.”
Ben: “Ama neden ‘different foods’ diyorlar?”
İç ses: “Türleri kastediyorlar.”
Ben: “O zaman neden bu kadar karmaşık?”
İç ses: “İngilizce böyle.”
Ben: “İngilizce neden böyle?”
Bazen bu tartışma 20 dakika sürüyor. Dışarıdan bakınca sadece çayına boş boş bakan biri gibi görünüyorsun. Ama içeride büyük bir dil felsefesi savaşı var.
“Foods” görünce beynin kısa devre yapması
En büyük tetikleyici sosyal medya.
Bir tarif videosu:
“5 healthy foods you should eat every day.”
Ben:
“Her gün mü? Food tekil değil miydi?”
Bir başka video:
“Traditional foods of Turkey”
Ben:
“Tamam burada mantık var… ama neden bu kadar rahat çoğullaştırıyorsunuz?”
Beynimin bir köşesi artık şüpheci bir dil öğretmeni gibi davranıyor.
İzmir sokaklarında dilbilgisi krizi yürüyüşleri
Kordon’da yürürken denize bakıyorum. Normal insanlar gün batımı görüyor.
Ben görüyorum:
countable nouns
uncountable nouns
“foods” istisnası
Bir arkadaşım diyor ki:
“Manzara güzel değil mi?”
Ben:
“Güzel… ama food tekil mi çoğul mu bunu hala çözemedim.”
Arkadaş:
“Abi sahile geldik ya, bunu mu düşünüyorsun?”
Evet.
Çünkü bazı insanlar huzuru denizde bulur, bazıları “foods” kelimesinde kaybolur.
Yanlış kullanım anları: utanç değil, gelişim
Bir gün İngilizce konuşmaya çalışıyorum.
“İ like foods.”
Karşımdaki:
“Foods?”
Ben:
“Different foods… I mean… food types…”
Cümle resmen kendi içinde evrim geçiriyor.
İç ses:
Tebrikler, dilin Darwin versiyonu.
Ama garip olan şu: Her yanlış kullanım aslında bir farkındalık yaratıyor. Çünkü ne kadar düşündükçe, “food tekil mi çoğul mu” sorusu daha da ilginç hale geliyor.
Sosyal medyada “food” kaosu
Instagram’da herkes yemek paylaşıyor:
#food
#foods
#foodie
Ben etiketlere bakıyorum:
“Bir karar verin.”
Bir post:
“Healthy foods”
Bir post:
“Street food”
Aynı evrende iki farklı dil modu.
Beynim:
“Bu bir sistem hatası olabilir.”
Emoji dili bile kararsız
🍔 food
🍕 foods
🥗 healthy foods
Emoji bile çoğul kullanıyor bazen. Bu bile insanı şüpheye düşürüyor.
Food tekil mi çoğul mu? Aslında neden bu kadar kafaya takıyoruz?
Bir noktadan sonra şunu fark ediyorsun: Bu sadece dil bilgisi değil.
Bu, beynin kontrol etme isteği.
Her şeyi kategorize etmek istiyoruz:
Tekil mi?
Çoğul mu?
Sayılabilir mi?
Ama “food” bu sisteme uymuyor gibi davranıyor. Ya da biz öyle düşünüyoruz.
İzmir’de sıcak bir öğleden sonra, gölgede otururken şunu fark ediyorum:
Belki de mesele food değil. Belki de mesele bizim her şeyi netleştirme isteğimiz.
Son düşünceler: beynin arka planında çalışan food dosyası
Artık “food tekil mi çoğul mu” sorusu benim için bir dil bilgisi sorusu değil.
Bir refleks.
Bir kafede menü açtığımda, bir video izlediğimde, bir arkadaşım “foods” dediğinde arka planda küçük bir alarm çalıyor.
Ama belki de bunun güzelliği burada.
Çünkü bazı soruların cevabı net değil, ama düşündürme gücü çok net.
Ve İzmir’de rüzgar eserken, ben yine kendi içimde aynı cümleyi çeviriyorum:
Food tekil mi çoğul mu… yoksa biz mi onu fazla ciddiye alıyoruz?
Gimatic olarak her zaman en iyi içeriği sunmak için çalışıyoruz. “Food tekil mi çoğul mu” konusunda daha fazlası için takipte kalın!